Xuất khẩu gạo thơm (Jasmine) bằng đường biển từ Việt Nam đi Malaysia
Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Trong đó, gạo thơm Jasmine là một trong những dòng sản phẩm có giá trị cao, được nhiều thị trường ưa chuộng nhờ hương thơm tự nhiên, hạt dài trắng đẹp và độ dẻo vừa phải.
Tại khu vực Đông Nam Á, Malaysia là thị trường tiềm năng và ổn định đối với mặt hàng gạo thơm Việt Nam, đặc biệt thông qua phương thức vận chuyển bằng đường biển.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện về thị trường, tiêu chuẩn chất lượng, quy trình xuất khẩu, vận chuyển và tiềm năng của gạo Jasmine khi xuất khẩu sang Malaysia.
Nhu cầu thị trường Malaysia đối với gạo thơm
Malaysia là quốc gia có mức tiêu thụ gạo cao do gạo là lương thực chính trong bữa ăn hằng ngày. Mặc dù Malaysia có sản xuất lúa nội địa, nhưng sản lượng không đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, vì vậy nước này phải nhập khẩu một lượng lớn gạo mỗi năm.
Người tiêu dùng Malaysia ưa chuộng các dòng gạo thơm, đặc biệt là:
Gạo Jasmine hạt dài
Gạo trắng 5% tấm
Gạo thơm cao cấp đóng túi 5kg – 10kg
Gạo Jasmine Việt Nam có lợi thế cạnh tranh nhờ giá thành hợp lý, chất lượng ổn định và hương thơm đặc trưng. So với các nguồn cung khác như Thái Lan, gạo Việt Nam thường có mức giá cạnh tranh hơn nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng nhập khẩu.
Đặc điểm gạo thơm (Jasmine) xuất khẩu
Gạo Jasmine xuất khẩu thường có các thông số kỹ thuật phổ biến:
Tỷ lệ tấm: 5% hoặc 10%
Độ ẩm: tối đa 14%
Hạt dài, trắng, ít bạc bụng
Không lẫn tạp chất
Không nhiễm côn trùng
Sản phẩm có thể đóng gói theo hai hình thức:
Bao 25kg hoặc 50kg (xuất khẩu số lượng lớn cho nhà phân phối)
Bao 5kg, 10kg mang thương hiệu riêng (phân phối trực tiếp siêu thị)
Gạo phải đáp ứng yêu cầu kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm theo quy định của cơ quan quản lý Malaysia.
Hình thức vận chuyển bằng đường biển
Do khối lượng lớn và chi phí thấp, gạo xuất khẩu sang Malaysia chủ yếu được vận chuyển bằng đường biển. Đây là phương thức tối ưu cho hàng nông sản.
Cảng xuất tại Việt Nam
Cảng Cát Lái
Cảng Cái Mép – Thị Vải
Cảng Hải Phòng
Cảng nhập tại Malaysia
Port Klang
Penang Port
Johor Port
Thời gian vận chuyển thường từ 3–5 ngày tùy tuyến tàu. Gạo được vận chuyển trong container 20 feet hoặc 40 feet. Một container 20 feet có thể chứa khoảng 24–25 tấn gạo.
Quy trình xuất khẩu gạo Jasmine sang Malaysia
Bước 1: Ký kết hợp đồng ngoại thương
Hai bên thỏa thuận về:
Số lượng
Giá cả
Điều kiện giao hàng (FOB, CIF theo Incoterms)
Phương thức thanh toán (L/C hoặc T/T)
Bước 2: Chuẩn bị hàng và kiểm định
Doanh nghiệp cần:
Kiểm tra chất lượng gạo
Xin giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
Chuẩn bị giấy chứng nhận xuất xứ (C/O Form D nếu hưởng ưu đãi ASEAN)
Bước 3: Làm thủ tục hải quan
Hồ sơ gồm:
Hợp đồng thương mại
Hóa đơn thương mại
Phiếu đóng gói
Vận đơn đường biển
Giấy kiểm dịch
Giấy chứng nhận xuất xứ
Sau khi hoàn tất thủ tục hải quan, container được niêm phong và đưa lên tàu.
Bước 4: Giao hàng và thông quan tại Malaysia
Nhà nhập khẩu sẽ làm thủ tục thông quan và phân phối ra thị trường nội địa.
Ưu đãi thuế quan
Việt Nam và Malaysia đều là thành viên ASEAN, do đó mặt hàng gạo có thể được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ và có C/O Form D hợp lệ.
Nhờ ưu đãi thuế này, gạo Jasmine Việt Nam có lợi thế cạnh tranh hơn so với các nước ngoài khu vực.
Những lưu ý quan trọng
- Kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt
Malaysia có quy định rõ ràng về an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp cần đảm bảo:
Không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép
Không nhiễm nấm mốc
Bao bì ghi nhãn đúng quy định
- Bảo quản trong vận chuyển
Gạo cần được:
Đóng trong bao PP chắc chắn
Lót chống ẩm trong container
Kiểm soát độ ẩm để tránh hư hỏng
- Biến động giá gạo
Giá gạo phụ thuộc vào mùa vụ, nguồn cung và thị trường thế giới. Doanh nghiệp nên ký hợp đồng có điều khoản linh hoạt để hạn chế rủi ro.
Kết luận
Xuất khẩu gạo thơm Jasmine bằng đường biển từ Việt Nam sang Malaysia là hoạt động thương mại có tính ổn định và tiềm năng phát triển dài hạn. Với lợi thế về vị trí địa lý, chi phí vận chuyển thấp, ưu đãi thuế quan trong ASEAN và chất lượng gạo ngày càng được cải thiện, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể mở rộng thị phần tại Malaysia.
