Quốc tế phản ứng khi Iran tuyên bố mở hoàn toàn Eo biển Hormuz
Nhiều quốc gia hoan nghênh quyết định của Iran về việc mở cửa Eo biển Hormuz, tuy nhiên các tổ chức vận tải biển vẫn thận trọng và tiếp tục đánh giá rủi ro an ninh.
Iran tuyên bố mở hoàn toàn Eo biển Hormuz
Ngày 17-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Eo biển Hormuz sẽ được mở hoàn toàn cho tất cả tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn Israel–Lebanon.
Ông nhấn mạnh việc lưu thông hàng hải sẽ diễn ra theo các tuyến do Cơ quan Cảng và Hàng hải Iran công bố, đảm bảo phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn hiện tại.
Mỹ và các nước phương Tây phản ứng
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái từ Iran, song khẳng định lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran vẫn được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận hoàn chỉnh.
Tại Paris, khoảng 40 quốc gia đã tham dự hội nghị quốc tế nhằm thảo luận kế hoạch đảm bảo an ninh cho eo biển. Hội nghị do Pháp và Anh đồng chủ trì.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đánh giá tích cực nhưng thận trọng, nhấn mạnh việc mở cửa cần mang tính bền vững. Ông cho biết Anh và Pháp có thể dẫn đầu một sứ mệnh đa quốc gia mang tính phòng thủ nhằm bảo vệ tự do hàng hải.
Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi mở cửa eo biển ngay lập tức và vô điều kiện, đồng thời phản đối mọi hình thức hạn chế hoặc thu phí tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Các quốc gia và tổ chức quốc tế lên tiếng
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng đây là tín hiệu tích cực, nhưng nhấn mạnh giải pháp lâu dài phải dựa trên con đường ngoại giao.
Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz đánh giá động thái của Iran là bước quan trọng giúp giảm căng thẳng khu vực.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres gọi đây là “một bước đi đúng hướng”.
Người đứng đầu Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết cơ quan này đang xác minh thông tin nhằm đảm bảo quyền tự do hàng hải và an toàn cho tàu thương mại.
Ngành vận tải biển vẫn thận trọng
Dù tín hiệu tích cực, các hiệp hội và doanh nghiệp vận tải biển vẫn chưa vội nối lại hoạt động qua eo biển Hormuz.
Hiệp hội Chủ tàu Na Uy cho biết cần làm rõ các yếu tố như nguy cơ thủy lôi, điều kiện thực tế và mức độ an toàn trước khi đưa tàu quay lại tuyến này.
Các hãng vận tải lớn như Hapag-Lloyd và Maersk đều đang đánh giá tình hình và tạm thời tránh đi qua khu vực.
Maersk nhấn mạnh rằng mọi quyết định sẽ dựa trên đánh giá rủi ro liên tục, với ưu tiên hàng đầu là an toàn của thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa.
Tầm quan trọng của Eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển phần lớn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể gây ảnh hưởng lớn đến kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
