Vì sao tàu chở dầu vẫn chưa dám đi qua eo biển Hormuz sau lệnh ngừng bắn?
Eo biển Hormuz “mở cửa” nhưng vẫn đầy rủi ro
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã giúp tình hình Trung Đông tạm lắng, nhưng thực tế cho thấy hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz vẫn chưa thể trở lại bình thường.
Các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn tỏ ra cực kỳ thận trọng, thậm chí trì hoãn việc cho tàu đi qua khu vực chiến lược này, bất chấp tuyên bố “đã mở cửa” từ phía Mỹ.
Vì sao tàu chở dầu chưa dám quay lại?
1. Thỏa thuận ngừng bắn thiếu ổn định
Thỏa thuận ngừng bắn hiện tại được đánh giá là mong manh và mang tính tạm thời. Những diễn biến mới, như cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn tại Liban, khiến rủi ro leo thang xung đột vẫn hiện hữu.
Điều này khiến các doanh nghiệp vận tải lo ngại:
- Nguy cơ xung đột tái bùng phát
- Khả năng tàu bị tấn công hoặc giữ lại
- Rủi ro về bảo hiểm và chi phí phát sinh
2. Chưa có cam an toàn rõ ràng từ Iran
Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu cam kết chính thức từ Iran về việc đảm bảo an toàn hàng hải.
Các hãng tàu cho biết:
- Không có hướng dẫn cụ thể về lộ trình di chuyển
- Không rõ tàu nào được phép đi qua
- Không có cơ chế bảo vệ hoặc giám sát quốc tế
Trong khi đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn kiểm soát thực tế khu vực này, làm gia tăng sự bất định.
3. Chi phí “ngầm” và phí qua eo biển tăng cao
Theo nhiều nguồn tin, các tàu muốn đi qua có thể phải trả phí rất lớn, lên tới:
- 2 triệu USD/tàu
- Thanh toán bằng nhân dân tệ hoặc tiền điện tử
Điều này không chỉ làm tăng chi phí vận tải mà còn gây rủi ro pháp lý do liên quan đến các lệnh trừng phạt quốc tế.
4. Tâm lý “chờ người khác đi trước”
Các hãng vận tải hiện đang áp dụng chiến lược thận trọng:
- Chưa vội đưa tàu quay lại
- Chờ xem phản ứng của thị trường
- Quan sát những tàu đầu tiên đi qua có an toàn hay không
Theo chuyên gia logistics, nhiều khả năng các tàu từ Trung Quốc sẽ là những đơn vị thử nghiệm tuyến đường trước.
5. Hệ thống vận tải bị gián đoạn nghiêm trọng
Hiện tại:
- Hơn 400 tàu chở dầu vẫn đang mắc kẹt trong khu vực
- Hàng chục tàu LNG và LPG chưa thể di chuyển
Không chỉ cần giải phóng các tàu đang bị kẹt, thị trường còn cần:
- Tàu rỗng quay lại để nhận hàng
- Khôi phục chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu
Đây là quá trình có thể kéo dài nhiều tháng.
Tác động đến giá dầu và kinh tế toàn cầu
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, với hơn 100 tàu đi qua mỗi ngày trước xung đột.
Việc gián đoạn tuyến đường này đã gây ra:
- Giá dầu tăng mạnh, tiến gần 100 USD/thùng
- Chi phí năng lượng toàn cầu leo thang
- Giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 40%
Dù giá dầu từng giảm sau thông tin ngừng bắn, thị trường nhanh chóng điều chỉnh khi nhận ra rủi ro vẫn còn rất lớn.
Bao lâu để hoạt động vận tải trở lại bình thường?
Theo các chuyên gia:
- Có thể mất tới 6 tháng để lưu lượng tàu phục hồi
- Quá trình phục hồi phụ thuộc vào mức độ ổn định chính trị
- Cần có cơ chế đảm bảo an toàn rõ ràng
Các doanh nghiệp vận tải nhấn mạnh rằng yếu tố quan trọng nhất vẫn là:
👉 Niềm tin vào an toàn hàng hải
Dù tình hình Trung Đông đã tạm lắng, nhưng Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng rủi ro khiến các tàu chở dầu chưa dám quay lại hoạt động bình thường.
Sự thiếu minh bạch, chi phí tăng cao và nguy cơ xung đột tái diễn đang khiến ngành vận tải biển toàn cầu “án binh bất động”. Trong ngắn hạn, điều này sẽ tiếp tục gây áp lực lên giá dầu và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
