Xung đột Trung Đông làm đứt gãy vận tải toàn cầu: Châu Phi nổi lên như trung tâm logistics mới
Xung đột Trung Đông tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu
Những hành lang thương mại quan trọng bậc nhất thế giới này chứng kiến lưu lượng vận chuyển sụt giảm tới 90%, buộc các hãng tàu và doanh nghiệp logistics phải nhanh chóng tìm kiếm tuyến thay thế.
Sự đứt gãy này không chỉ làm tăng chi phí vận tải, kéo dài thời gian giao hàng mà còn tạo ra một làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, châu Phi bất ngờ nổi lên như một điểm sáng mới trên bản đồ logistics thế giới.
Châu Phi hưởng lợi từ sự dịch chuyển tuyến vận tải
Kenya: Cảng Lamu bứt phá ngoạn mục
Một trong những điểm sáng rõ nét là Lamu của Kenya. Cảng Lamu, vốn từng bị đánh giá là hoạt động kém hiệu quả, nay ghi nhận mức tăng trưởng sản lượng hàng hóa lên tới 974%.
Nguyên nhân chính đến từ việc các tàu siêu lớn tránh khu vực Trung Đông và chuyển hướng sang các cảng nước sâu an toàn hơn. Điều này giúp Lamu nhanh chóng trở thành trung tâm trung chuyển mới tại Đông Phi.
Ngoài ra, Kenya còn triển khai mô hình vận tải roll-on/roll-off (Ro-Ro) – phương thức cho phép xe và hàng hóa tự di chuyển lên xuống tàu mà không cần cần cẩu, giúp tiết kiệm chi phí và giảm rủi ro bảo hiểm chiến tranh.
Ethiopia: Trung tâm hàng không mới của châu Phi
Không chỉ vận tải biển, lĩnh vực hàng không cũng ghi nhận sự dịch chuyển mạnh mẽ. Addis Ababa – thủ đô của Ethiopia – đang nổi lên như một trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng.
Hãng Ethiopian Airlines tận dụng cơ hội khi không phận Trung Đông bị hạn chế, giúp doanh thu vận tải hàng hóa tăng 14%. Các mặt hàng như điện tử, dược phẩm và hàng dễ hỏng được ưu tiên vận chuyển qua Sân bay quốc tế Bole.
Điều này giúp Ethiopia trở thành mắt xích quan trọng trong “cầu hàng không” kết nối châu Á – châu Âu.
Nigeria: Giá dầu tăng thúc đẩy kinh tế
Tại Nigeria, xung đột Trung Đông lại mang đến lợi ích về năng lượng. Giá dầu Brent tăng mạnh lên khoảng 120 USD/thùng, gần gấp đôi mức dự toán ngân sách, giúp quốc gia này gia tăng đáng kể nguồn thu.
Đáng chú ý, Dangote Industries đang đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thông qua nhà máy lọc dầu Dangote. Việc mở thầu cung cấp 84.000 tấn nhiên liệu máy bay và diesel cho thấy châu Phi đang dần thay thế nguồn cung từ vùng Vịnh bị gián đoạn.
Nam Phi và Namibia: Điểm trung chuyển chiến lược
Ở khu vực phía Nam, Durban của Nam Phi đã cải thiện đáng kể hiệu suất khai thác cảng, đạt 28 lượt cẩu/giờ khi xử lý lượng tàu tăng mạnh.
Trong khi đó, Walvis Bay thuộc Namibia ghi nhận nhu cầu tiếp nhiên liệu tăng 30%, trở thành điểm dừng quan trọng trên tuyến vận tải vòng qua Mũi Hảo Vọng.
Bắc Phi và Ấn Độ Dương: Hàng không và logistics tăng trưởng
Tại Maroc, hãng Royal Air Maroc mở rộng mạng bay quốc tế với nhiều đường bay mới, góp phần tăng lưu lượng hành khách tại Casablanca thêm 12%.
Bên cạnh đó, Mauritius cũng tận dụng tốt cơ hội khi doanh thu từ dịch vụ logistics và sửa chữa tăng 15%.
Mozambique: Đẩy nhanh dự án năng lượng tỷ USD
Tại Mozambique, dự án khí tự nhiên hóa lỏng trị giá 20 tỷ USD do TotalEnergies dẫn dắt đang được tăng tốc triển khai.
Hơn 4.000 lao động đã được huy động nhằm rút ngắn thời gian đưa dự án vào khai thác. Đồng thời, Cảng Maputo cũng ghi nhận sản lượng hàng hóa tăng 16%.
Đổi mới vận hành trong bối cảnh khủng hoảng
Khủng hoảng vận tải không chỉ tạo ra thách thức mà còn thúc đẩy đổi mới trong ngành logistics.
Chi phí bảo hiểm chiến tranh đối với tàu lớn đi qua Trung Đông có thể vượt 200.000 USD, buộc doanh nghiệp phải chuyển sang tàu nhỏ và mô hình vận tải linh hoạt hơn như Ro-Ro.
Ngoài ra, các quốc gia như Kenya và Ethiopia còn tăng cường hợp tác quân sự nhằm bảo vệ hành lang vận tải chiến lược Lamu – Nam Sudan – Ethiopia, đảm bảo an toàn cho hàng hóa.
Châu Phi trở thành mắt xích mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Sự dịch chuyển của các tuyến vận tải đã đưa châu Phi từ vị trí bên lề trở thành trung tâm logistics mới nổi. Các thành phố như Nairobi và Addis Ababa đang đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối thương mại giữa châu Á và châu Âu.
Đặc biệt, việc thay thế tuyến đường biển dài tới 17.700 km bằng “cầu hàng không” đã giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho ngành logistics châu Phi.
