Hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy công nghiệp tàu thủy Việt Nam phát triển bền vững
Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy tạo nền tảng cho ngành đóng tàu hiện đại
Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho ngành công nghiệp tàu thủy, hướng tới phát triển hiện đại, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung đầy đủ các quy định liên quan đến:
- Đóng mới tàu thủy
- Sửa chữa, hoán cải tàu
- Phá dỡ tàu
- Phát triển công nghiệp phụ trợ tàu thủy
Đây là những lĩnh vực trước đây chưa được điều chỉnh toàn diện trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Phát triển công nghiệp tàu thủy gắn với kinh tế biển bền vững
Theo dự thảo, việc phát triển công nghiệp tàu thủy phải phù hợp với:
- Chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững
- Chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia
- Quy hoạch phát triển liên quan
- Yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo
Ngành công nghiệp tàu thủy sẽ được phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại và gắn kết với:
- Vận tải biển
- Công nghiệp cơ khí
- Công nghiệp hỗ trợ
- Công nghệ số
- Năng lượng và các ngành kinh tế liên quan
Đẩy mạnh chuyển đổi số và công nghệ trong ngành đóng tàu
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc ứng dụng:
- Khoa học công nghệ
- Đổi mới sáng tạo
- Chuyển đổi số
- Tự động hóa trong sản xuất
nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam.
Bên cạnh đó, các quy định mới yêu cầu doanh nghiệp sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm an toàn lao động và tăng cường bảo vệ môi trường.
Các tiêu chuẩn phát triển được xây dựng theo hướng phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế do Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) khuyến nghị.
Hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Dự thảo quy định tổ chức, cá nhân tham gia:
- Nghiên cứu khoa học
- Ứng dụng công nghệ
- Chuyển giao công nghệ
- Đào tạo nguồn nhân lực ngành tàu thủy
sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi và hỗ trợ theo quy định pháp luật.
Nhà nước cũng đặt mục tiêu phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế biển và bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới.
Khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ tàu thủy
Một nội dung đáng chú ý khác là các chính sách thúc đẩy công nghiệp phụ trợ tàu thủy theo hướng:
- Hiện đại
- Đồng bộ
- Tăng tỷ lệ nội địa hóa
- Tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu
Nhà nước sẽ khuyến khích:
- Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ
- Phát triển sản phẩm phụ trợ trong nước
- Liên kết giữa doanh nghiệp phụ trợ và cơ sở đóng tàu
- Tiêu chuẩn hóa sản phẩm theo chuẩn quốc tế
Các dự án sử dụng vốn nhà nước cũng được định hướng ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghiệp phụ trợ trong nước theo đúng quy định về đấu thầu và cam kết quốc tế.
Tăng sức cạnh tranh cho ngành đóng tàu Việt Nam
Theo cơ quan soạn thảo, các quy định mới sẽ giúp:
- Hoàn thiện khung pháp lý ngành công nghiệp tàu thủy
- Nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế
- Giảm phụ thuộc vào nhập khẩu
- Tăng tỷ lệ nội địa hóa
- Thúc đẩy hoạt động đóng mới và sửa chữa tàu trong nước
Đồng thời, chính sách này cũng phù hợp với xu hướng quốc tế khi nhiều quốc gia đang áp dụng các cơ chế ưu đãi tài chính và phát triển chuỗi cung ứng nội địa nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh ngành đóng tàu.
Hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững
Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ để ngành công nghiệp tàu thủy phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.
Các quy định mới cũng góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải và phát triển bền vững của Việt Nam tại Hội nghị COP26, đồng thời phục vụ hiệu quả chiến lược phát triển kinh tế biển trong dài hạn.
